॥ ఓం శ్రీగణేశాయ నమః ॥
కళ్ళే గిరిప్రసాద్ శర్మ

॥ శ్రీమద్భాగవతామృత ప్రవచనమ్ ॥

మంగళాచరణమ్ – ప్రథమ పరిచయః

ఓం శ్రీగణేశాయ నమః ।

ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ ।

నిగమకల్పతరోర్గలితం ఫలం
శుకముఖాదమృతద్రవసంయుతమ్ ।

పిబత భాగవతం రసమాలయం
ముహురహో రసికా భువి భావుకాః ॥

🎙 Bhagavatam Voice Recorder…

॥ సంస్కృత ప్రథమ పరిచయః ॥

ఆదరణీయాయాః శ్రీమత్యాః కొండూరు పద్మావతీ అగ్రజాయాః సదుపదేశానుసారేణ అహం కల్లే గిరిప్రసాదశర్మా శ్రీమత్పోతనవిరచితస్య ఆంధ్రమహాభాగవతస్య పద్యానాం తాత్పర్యసహితమాం వ్యాఖ్యానమస్మిన్ పుటే శ్రావయామి।

అస్మిన్ భాగవతప్రవచనే ప్రతిపద్యస్య సూక్ష్మార్థః, భక్తితత్త్వం, ఆధ్యాత్మికసందేశశ్చ సరలయా బోధగమ్యయా చ రీత్యా వివరిష్యతే।

భగవద్భక్తివర్ధనాయ, సనాతనధర్మప్రచారాయ, సర్వేషాం శ్రోతౄణాం ఆధ్యాత్మికజ్ఞానాభివృద్ధయే చ ఇదం పుటం మయా సృష్టమ్।

భవంతః సర్వే అస్య భాగవతామృతప్రవచనస్య శ్రవణేన భక్తిజ్ఞానవైరాగ్యసంపన్నా భవంత్వితి మమ హార్దికీ ప్రార్థనా।

భవతాం సర్వేషాం సహకారాయ, ప్రోత్సాహనాయ చ మమ హృదయపూర్వకాః ధన్యవాదాః।

సర్వే జనాః సుఖినో భవంతు ।
॥ శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు ॥

— కళ్ళే గిరిప్రసాదశర్మా

తెలుగు భావార్థం – తొలి పరిచయం

గౌరవనీయులైన శ్రీమతి కొండూరు పద్మావతి అక్కయ్య గారి సదుపదేశం మేరకు, నేను కళ్ళే గిరిప్రసాద్ శర్మ, శ్రీమాన్ పోతన మహాకవి విరచించిన ఆంధ్ర మహాభాగవతంలోని పద్యాలను వాటి తాత్పర్యాలతో సహా ఈ పేజీ ద్వారా మీ అందరికీ వినిపిస్తున్నాను.

ఈ భాగవత ప్రవచనంలో ప్రతి పద్యంలోని సూక్ష్మార్థాన్ని, భక్తితత్త్వాన్ని, ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని అందరికీ సులభంగా అర్థమయ్యే విధంగా వివరించనున్నాను.

భగవద్భక్తిని పెంపొందించడానికి, సనాతన ధర్మాన్ని ప్రచారం చేయడానికి, శ్రోతలందరిలో ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి ఈ పేజీని సృష్టిస్తున్నాను.

ఈ భాగవతామృత ప్రవచనాలను శ్రద్ధాభక్తులతో వినడం ద్వారా మీరందరూ భక్తి, జ్ఞాన, వైరాగ్య సంపన్నులు కావాలని హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థిస్తున్నాను.

సర్వేజనాః సుఖినో భవంతు!

శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు!

కళ్ళే గిరిప్రసాద్ శర్మ

॥ శ్రీమద్భాగవతామృత ప్రవచనమ్ ॥

📖 శ్లోకాల మూలాధారం:
ఈ భాగవత ప్రవచనంలో శ్లోకాలను, పద్యాలను క్రింది వెబ్‌పేజీలోని శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవత పాఠాన్ని అనుసరించి వివరిస్తున్నాను.
శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము – మూల పాఠం కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి

శ్రీమద్భాగవతము

ప్రథమ స్కంధము — ప్రథమాధ్యాయము

మంగళాచరణము & నైమిషీయోపాఖ్యానము — మూల శ్లోకములు, తెలుగు తాత్పర్యములు
వేదవ్యాస మహర్షి విరచిత సంస్కృత మూల శ్లోకములకు తెలుగు తాత్పర్యసహితము
ఓం సహనావవతు! సహనౌభునక్తు! సహవీర్యం కరవావహై! తేజస్వి నావధీతమస్తు! మా విద్విషా వహై! ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః!!

తాత్పర్యం: ఈశ్వరుడు మనల నిరువురిని రక్షించుగాక! మనల నిరువురను పోషించుగాక! మనము గొప్ప శక్తితో (దివ్యబలముతో) కలసి పని చేయుదుముగాక! అధ్యయనముచే మనమిఱువురము మేధా సంపదను పొందుదుముగాక! మన మొండొరులను ద్వేషింపకుందుముగాక! శాంతి, శాంతి, శాంతి సర్వత్రా వుండుగాక!
మంగళాచరణ శ్లోకములు
1-0-0.1
సంసారసాగరే మగ్నం దీనం మాం కరుణానిధే . కర్మగ్రాహగృహీతాంగం మాముద్ధర భవార్ణవాత్
తాత్పర్యం
కరుణాసముద్రుడవైన ఓ దేవా, సంసారసాగరంలో మునిగిపోయిన దీనుడను, కర్మ అనే మొసలిచే పట్టుబడిన శరీరము కలవాడను అయిన నన్ను ఈ భవసాగరము నుండి ఉద్ధరింపుము (ఒడ్డుకు చేర్చుము).
1-0-0.2
శ్రీమద్భాగవతాఖ్యోఽయం ప్రత్యక్షః కృష్ణ ఏవ హి . స్వీకృతోఽసి మయా నాథ ముక్త్యర్థం భవసాగరే
తాత్పర్యం
"శ్రీమద్భాగవతం" అనే పేరుతో ప్రత్యక్షంగా వెలసినది సాక్షాత్తు శ్రీకృష్ణుడే. ఓ నాథా, సంసారమనే సాగరం నుండి ముక్తి పొందడం కోసం నిన్ను (ఈ గ్రంథ రూపంలో) నేను ఆశ్రయించాను.
1-0-0.3
మనోరథో మదీయోఽయం సఫలః సర్వథా త్వయా . నిర్విఘ్నేనైవ కర్తవ్యః దాసోఽహం తవ కేశవ
తాత్పర్యం
ఓ కేశవా, నేను నీ దాసుడను. నా ఈ మనోరథం (కోరిక) ఏ విఘ్నం లేకుండా నీ వలననే సంపూర్ణంగా సఫలం కావాలి.
1-0-0.4
శుకరూపప్రబోధజ్ఞ సర్వశాస్త్రవిశారద . ఏతత్కథాప్రకాశేన మదజ్ఞానం వినాశయ
తాత్పర్యం
శుకమహర్షి రూపంలో జ్ఞానబోధ చేసినవాడా, సర్వశాస్త్రాలలో నిష్ణాతుడా — ఈ భాగవత కథా ప్రకాశంతో నా అజ్ఞానాన్ని నశింపజేయుము.
1-0-0.5
భవే భవే యథా భక్తిః పాదయోస్తవ జాయతే . తథా కురుష్వ దేవేశ నాథస్త్వం నో యతః ప్రభో
తాత్పర్యం
ఓ దేవదేవా, ప్రభూ — నీవే మాకు నాథుడవు గనుక, ప్రతి జన్మలోనూ నీ పాదాలయందు నాకు భక్తి కలిగేలా అనుగ్రహించుము.
1-0-0.6
నామసంకీర్తనం యస్య సర్వపాపప్రణాశనం . ప్రణామో దుఃఖశమనః తం నమామి హరిం పరం
తాత్పర్యం
ఎవని నామసంకీర్తనం సర్వపాపాలను నశింపజేస్తుందో, ఎవనికి చేసే ప్రణామం దుఃఖాన్ని శమింపజేస్తుందో, ఆ పరమాత్ముడైన శ్రీహరికి నమస్కరిస్తున్నాను.
1-0-0.7
కృష్ణాయ వాసుదేవాయ హరయే పరమాత్మనే . ప్రణతక్లేశనాశాయ గోవిందాయ నమో నమః
తాత్పర్యం
కృష్ణునికి, వాసుదేవునికి, హరికి, పరమాత్మకు, తనను శరణువేడినవారి కష్టాలను తొలగించే గోవిందునికి పదేపదే నమస్కారములు.
1-0-0.8
సర్వత్ర గోవిందనామసంకీర్తనం గోవింద గోవింద
తాత్పర్యం
ప్రతిచోటా గోవింద నామసంకీర్తనమే చేయవలెను — "గోవింద గోవింద" అని.
1-0-0.9
గుం గురుభ్యో నమః . గం గణపతయే నమః . సం సరస్వత్యై నమః . దం దక్షిణామూర్తయే నమః . వం వేదవ్యాసాయ నమః .
తాత్పర్యం
ఇది బీజాక్షర నమస్కార మంత్రం — గురువులకు, గణపతికి, సరస్వతికి, దక్షిణామూర్తికి, వేదవ్యాసునికి ఒక్కొక్క బీజాక్షరంతో కూడిన నమస్కారం. కథ ప్రారంభించే ముందు వీరందరి అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ చేసే సంప్రదాయ నమస్కారం ఇది.
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ   |   హరిశ్రీగణపతయే నమః
ప్రథమాధ్యాయము — నైమిషీయోపాఖ్యానము
1-1-1
జన్మాద్యస్య యతోఽన్వయాదితరతశ్చార్థేష్వభిజ్ఞః స్వరాట్ తేనే బ్రహ్మహృదా య ఆదికవయే ముహ్యంతి యత్సూరయః , తేజోవారిమృదాం యథా వినిమయో యత్ర త్రిసర్గోఽమృషా ధామ్నా స్వేన సదా నిరస్తకుహకం సత్యం పరం ధీమహి
తాత్పర్యం
ఈ జగత్తు యొక్క సృష్టి-స్థితి-లయలు ఎవని వలన కలుగుతున్నాయో, ఎవడు అన్ని వస్తువులను ప్రత్యక్షంగానూ పరోక్షంగానూ ఎరిగిన సర్వజ్ఞుడో, ఎవడు బ్రహ్మదేవుని హృదయంలో ఆదికావ్యజ్ఞానాన్ని ప్రేరేపించాడో, ఎవని విషయంలో గొప్ప జ్ఞానులు కూడా భ్రమచెందుతారో, అగ్ని-జలం-మృత్తికల వలె సృష్టిలోని మూడు గుణాలు (సత్త్వరజస్తమస్సులు) ఒకదానినొకటి మారుతున్నట్లు కనిపించినా వాస్తవానికి ఏ మాయ లేకుండా ఎల్లప్పుడూ తన స్వస్వరూప తేజస్సుతో వెలుగొందే ఆ పరమసత్యాన్ని మేము ధ్యానిస్తున్నాము.
1-1-2
ధర్మః ప్రోజ్ఝితకైతవోఽత్ర పరమో నిర్మత్సరాణాం సతాం వేద్యం వాస్తవమత్ర వస్తు శివదం తాపత్రయోన్మూలనం , శ్రీమద్భాగవతే మహామునికృతే కిం వా పరైరీశ్వరః సద్యో హృద్యవరుధ్యతేఽత్ర కృతిభిః శుశ్రూషుభిస్తత్క్షణాత్
తాత్పర్యం
ఈ గ్రంథంలో కపటము లేని పరమ ధర్మం మత్సరము లేని సజ్జనులకు బోధించబడింది. ఇందులో చెప్పబడిన వస్తువు వాస్తవమైనది, శుభాన్నిచ్చేది, మూడు రకాల తాపాలను (ఆధ్యాత్మిక-ఆధిభౌతిక-ఆధిదైవిక దుఃఖాలను) సమూలంగా నశింపజేసేది. మహర్షి వేదవ్యాసుడు రచించిన ఈ శ్రీమద్భాగవతంలో ఈశ్వరుడే — వేరే గ్రంథాలతో పనేమిటి? శ్రద్ధగా వినాలనుకునేవారి హృదయంలో ఈ గ్రంథం ద్వారానే భగవానుడు వెంటనే నిలిచిపోతాడు.
1-1-3
నిగమకల్పతరోర్గలితం ఫలం శుకముఖాదమృతద్రవసంయుతం , పిబత భాగవతం రసమాలయం ముహురహో రసికా భువి భావుకాః
తాత్పర్యం
వేదములనే కల్పవృక్షమునకు పండిన ఫలమే ఈ భాగవతము. శుకమహర్షి నోటి నుండి రావడం వల్ల ఇది అమృతరసంతో కూడినదైంది. ఓ రసజ్ఞులారా, భావుకులారా — ఈ భాగవత రసామృతాన్ని మళ్ళీమళ్ళీ ఆస్వాదించి తాగండి (వినండి).
1-1-4
నైమిషేఽనిమిషక్షేత్రే ;యః శౌనకాదయః . సత్రం స్వర్గాయ లోకాయ సహస్రసమమాసత
తాత్పర్యం
నైమిష క్షేత్రంలో శౌనకాది మహర్షులు లోకకల్యాణం కోసం వేయి సంవత్సరాల పాటు జరిగే ఒక మహాయజ్ఞాన్ని (సత్రయాగాన్ని) నిర్వహిస్తూ కూర్చున్నారు.
1-1-5
త ఏకదా తు మునయః ప్రాతర్హుతహుతాగ్నయః . సత్కృతం సూతమాసీనం పప్రచ్ఛురిదమాదరాత్
తాత్పర్యం
ఒకనాడు ఉదయం అగ్నిహోత్రాన్ని ముగించిన ఆ మునులు, గౌరవంగా ఆసీనుడైన సూతమహర్షిని ఆదరంతో ఇలా ప్రశ్నించారు.
1-1-6
ఋషయ ఊచుః త్వయా ఖలు పురాణాని సేతిహాసాని చానఘ . ఆఖ్యాతాన్యప్యధీతాని ధర్మశాస్త్రాణి యాన్యుత
తాత్పర్యం
ఋషులు ఇలా అన్నారు: పాపరహితుడా, నీవు పురాణములను, ఇతిహాసములను, ధర్మశాస్త్రములను చదివి, వాటిని మాకు వివరించి చెప్పావు కదా.
1-1-7
యాని వేదవిదాం శ్రేష్ఠో భగవాన్ బాదరాయణః . అన్యే చ మునయః సూత పరావరవిదో విదుః
తాత్పర్యం
వేదవిదులలో శ్రేష్ఠుడైన వేదవ్యాసభగవానుడు మరియు పరతత్త్వాన్ని-అపరతత్త్వాన్ని (ఆధ్యాత్మిక, లౌకిక జ్ఞానాలను) ఎరిగిన ఇతర మునులు దేనిని తెలుసుకున్నారో అది కూడా నీకు తెలుసు.
1-1-8
వేత్థ త్వం సౌమ్య తత్సర్వం తత్త్వతస్తదనుగ్రహాత్ . బ్రూయుః స్నిగ్ధస్య శిష్యస్య గురవో గుహ్యమప్యుత
తాత్పర్యం
ఓ సౌమ్యుడా, వారి అనుగ్రహం వలన నీవు ఆ విషయాలన్నింటినీ యథార్థంగా తెలుసుకున్నావు. గురువులు తమను ప్రేమగా సేవించే శిష్యునికి గుహ్యమైన (రహస్యమైన) విషయాలను కూడా చెబుతారు కదా.
1-1-9
తత్ర తత్రాంజసాఽఽయుష్మన్ భవతా యద్వినిశ్చితం . పుంసామేకాంతతః శ్రేయస్తన్నః శంసితుమర్హసి
తాత్పర్యం
ఆయుష్మంతుడా, ఆయా శాస్త్రాలలో మనుష్యులకు ఏకాంతంగా (నిశ్చయంగా) శ్రేయస్సు కలిగించేదిగా నీవు నిర్ధారించినది ఏదో, దానిని మాకు చెప్పదగినవాడవు.
1-1-10
ప్రాయేణాల్పాయుషః సభ్య కలావస్మిన్ యుగే జనాః . మందాః సుమందమతయో మందభాగ్యా హ్యుపద్రుతాః
తాత్పర్యం
ఓ సభ్యుడా (సూతా), ఈ కలియుగంలో మనుష్యులు ప్రాయికంగా అల్పాయుష్కులు, మంద ప్రయత్నం కలవారు, మందమైన బుద్ధి కలవారు, దురదృష్టవంతులు, అనేక ఉపద్రవాలతో బాధపడేవారు.
1-1-11
భూరీణి భూరికర్మాణి శ్రోతవ్యాని విభాగశః . అతః సాధోఽత్ర యత్సారం సముద్ధృత్య మనీషయా . బ్రూహి నః శ్రద్దధానానాం యేనాత్మా సంప్రసీదతి
తాత్పర్యం
వినదగినవి, చేయదగిన కర్మలు అనేకం, విభాగాలుగా ఉన్నాయి. కాబట్టి ఓ సాధూ, వాటన్నింటిలో సారమైనదానిని నీ బుద్ధితో గ్రహించి, శ్రద్ధగా వినడానికి సిద్ధంగా ఉన్న మాకు చెప్పుము — దేనివలన మనసు నిజంగా ప్రసన్నత పొందుతుందో అది.
1-1-12
సూత జానాసి భద్రం తే భగవాన్ సాత్వతాం పతిః . దేవక్యాం వసుదేవస్య జాతో యస్య చికీర్షయా
తాత్పర్యం
ఓ సూతా, నీకు మేలు జరుగుగాక. సాత్వతుల (భక్తుల) పతి అయిన భగవానుడు దేవకి గర్భాన వసుదేవునికి ఏ కార్యం చేయదలచి జన్మించాడో అది నీకు తెలుసు కదా.
1-1-13
తన్నః శుశ్రూషమాణానామర్హస్యంగానువర్ణితుం . యస్యావతారో భూతానాం క్షేమాయ చ భవాయ చ
తాత్పర్యం
వినాలని కోరుతున్న మాకు దానిని వివరంగా చెప్పదగినవాడవు నీవు — ఎవని అవతారం ప్రాణులందరి క్షేమం కోసం, అభ్యుదయం కోసం జరిగిందో ఆ కథను.
1-1-14
ఆపన్నః సంసృతిం ఘోరాం యన్నామ వివశో గృణన్ . తతః సద్యో విముచ్యేత యద్బిభేతి స్వయం భయం
తాత్పర్యం
ఘోరమైన సంసారచక్రంలో చిక్కుకున్నవాడు, తెలియకుండానైనా (అప్రయత్నంగానైనా) ఎవని నామాన్ని ఉచ్చరిస్తే వెంటనే దాని నుండి విముక్తుడవుతాడో, ఎవనికి భయం అనేదే స్వయంగా భయపడుతుందో (అటువంటి పరమాత్మ గురించి చెప్పు).
1-1-15
యత్పాదసంశ్రయాః సూత మునయః ప్రశమాయనాః . సద్యః పునంత్యుపస్పృష్టాః స్వర్ధున్యాపోఽనుసేవయా
తాత్పర్యం
ఓ సూతా, ఎవని పాదాలను ఆశ్రయించిన శాంతస్వభావులైన మునులు, గంగాజలం వలె స్పర్శమాత్రంతోనే వెంటనే ఇతరులను పవిత్రం చేస్తారో (ఆ పరమాత్ముని కథ చెప్పు).
1-1-16
కో వా భగవతస్తస్య పుణ్యశ్లోకేడ్యకర్మణః . శుద్ధికామో న శృణుయాద్యశః కలిమలాపహం
తాత్పర్యం
పుణ్యశ్లోకులచే కీర్తింపబడే కర్మలు గల ఆ భగవానుని కలియుగపు పాపాలను పోగొట్టే యశస్సును, శుద్ధి కోరుకునేవాడెవడు వినకుండా ఉంటాడు?
1-1-17
తస్య కర్మాణ్యుదారాణి పరిగీతాని సూరిభిః . బ్రూహి నః శ్రద్దధానానాం లీలయా దధతః కలాః
తాత్పర్యం
ఆయన ఉదారమైన కర్మలను జ్ఞానులు కీర్తించారు. లీలగా (సునాయాసంగా) తన అంశలను (అవతారాలను) ధరించే ఆ భగవానుని గురించి శ్రద్ధగా వినదలచిన మాకు చెప్పుము.
1-1-18
అథాఖ్యాహి హరేర్ధీమన్నవతారకథాః శుభాః . లీలా విదధతః స్వైరమీశ్వరస్యాత్మమాయయా
తాత్పర్యం
ఓ బుద్ధిమంతుడా, తన మాయ చేత స్వేచ్ఛగా లీలలు చేసే ఈశ్వరుడైన శ్రీహరి యొక్క శుభకరమైన అవతార కథలను ఇక చెప్పుము.
1-1-19
వయం తు న వితృప్యామ ఉత్తమశ్లోకవిక్రమే . యచ్ఛృణ్వతాం రసజ్ఞానాం స్వాదు స్వాదు పదే పదే
తాత్పర్యం
ఉత్తమశ్లోకుడైన (కీర్తింపదగినవాడైన) ఆ భగవానుని పరాక్రమ కథలు వింటున్నకొద్దీ రసజ్ఞులమైన మాకు అడుగడుగునా మరింత మధురంగా అనిపిస్తున్నాయి — వాటిని వినీవినీ మాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
1-1-20
కృతవాన్ కిల వీర్యాణి సహ రామేణ కేశవః . అతిమర్త్యాని భగవాన్ గూఢః కపటమానుషః
తాత్పర్యం
మానవరూపంలో తనను మరుగుపరచుకున్న భగవానుడైన కేశవుడు బలరాముడితో కలిసి మనుష్యులకు సాధ్యం కాని అనేక అద్భుత పరాక్రమాలను చేశాడు కదా.
1-1-21
కలిమాగతమాజ్ఞాయ క్షేత్రేఽస్మిన్ వైష్ణవే వయం . ఆసీనా దీర్ఘసత్రేణ కథాయాం సక్షణా హరేః
తాత్పర్యం
కలియుగం వచ్చినట్లు తెలుసుకుని, ఈ వైష్ణవ క్షేత్రంలో మేము దీర్ఘయజ్ఞం చేస్తూ, శ్రీహరి కథను వినడానికి ప్రతి క్షణం సిద్ధంగా కూర్చున్నాము.
1-1-22
త్వం నః సందర్శితో ధాత్రా దుస్తరం నిస్తితీర్షతాం . కలిం సత్త్వహరం పుంసాం కర్ణధార ఇవార్ణవం
తాత్పర్యం
మనుష్యుల సత్త్వగుణాన్ని హరించే ఈ దుస్తరమైన కలియుగాన్ని దాటాలనుకుంటున్న మాకు, సముద్రాన్ని దాటించే నావికుడిలా నీవు విధాత చేత చూపబడ్డావు (లభించావు).
1-1-23
బ్రూహి యోగేశ్వరే కృష్ణే బ్రహ్మణ్యే ధర్మవర్మణి . స్వాం కాష్ఠామధునోపేతే ధర్మః కం శరణం గతః
తాత్పర్యం
యోగేశ్వరుడు, బ్రాహ్మణప్రియుడు, ధర్మసంరక్షకుడు అయిన శ్రీకృష్ణుడు తన నిజధామానికి వెళ్ళిపోయాక, ధర్మదేవత ఎవరిని శరణు జొచ్చిందో చెప్పుము.
1-1-24
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం ప్రథమస్కంధే నైమిషీయోపాఖ్యానే ప్రథమోఽధ్యాయః
తాత్పర్యం
ఇది శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణమునందు, పరమహంసలకు సంబంధించిన సంహితయందు, ప్రథమ స్కంధమునందు, నైమిషారణ్య వృత్తాంతమునందు ప్రథమాధ్యాయము (ముగింపు వాక్యం — అధ్యాయం సమాప్తి సూచిక).